“Аутизмтай хүмүүс байгаагүй бол өдгөө хүн төрөлхтөн агуйдаа тойрч суугаад шалдар булдар юм хүүрнэсээр ямар ч дэвшилд хүрээгүй байх байсан” гэж аутизмтай хүмүүсийн хамгийн алдартай төлөөлөл болсон Доктор Темпл Грандин хэлсэн байдаг.
Мэдээж хэрэг аутизмын хүрээний эмгэгтэй хүн бүр гоц авьяастай байх албагүй. АХЭ-тэй хүмүүсийн ердөө 10 хувь нь л гоц авьяастай байдаг хэмээн зарим эх сурвалжид тэмдэглэжээ. Гэхдээ хорвоог өөрөөр таньж, харж чаддаг хүмүүс жинхэнэ хайрцгаасаа гарч сэтгэх нь зүйн хэрэг.
Алберт Эйнштэйн (1879-1955)
Түүхэн дэх хамгийн алдартай эрдэмтэн Алберт Эйнштэйний хувьд харилцааны ур чадвар муу, маш оройтож хэлд орсон, өөртөө өгүүлбэр давтан хэлдэг гэх мэт аутизмын хүрээний эмгэгийн шинж тэмдэгтэй байжээ. Түүнчлэн техник сэтгэхүй маш сайтай байсан зэргээс нь үндэслээд ийм таамаглал дэвшүүлсэн байна.
Чарлз Дарвин (1809-1882)
Тринити Коллежийн багш Майкл Фицжералдын хийсэн судалгаагаар Чарлз Дарвин Asberger’s Syndrome буюу аутизмын хүрээний хөнгөн хэлбэрийн эмгэгтэй байсан ажээ. Дарвины бага насны дурдатгалаас харахад маш зожиг, бусад хүүхэдтэй тоглодоггүй байжээ. Мөн хими гэх мэт нэг төрлийн сэдэвт төвлөрөн анхаарахаас гадна визуал буюу юмсийн дүрс байдалд их ач холбогдол өгдөг байсан гэнэ.
Исаак Ньютон (1643-1727)
Кэмбрижийн их сургуулийн явуулсан судалгаагаар Ньютон Asbergers Syndrome юмуу аутизмын хүрээний өөр ямар нэг эмгэгтэй байсныг нотолжээ. Тэрээр маш зожиг бөгөөд бусадтай харилцахдаа маш болхи байжээ. Мөн ажилдаа хэт төвлөрдөг бөгөөд нэг хэвийн дадалтай байсан гэнэ.
Микеланжело (1475-1564)
Эрүүл мэндийн салбарын түүхч Доктор Мухаммад Аршадын нийтэлсэн судалгаагаар Микеланжелог аутизмиын хүрээний эмгэгтэй байсныг нотлох олон баримт дэлгэжээ. Үүнд: ажилдаа хэт төвлөрдөг, огцом ааш нь өөрчлөгддөг, нэг төрлийн дадалтай, харилцааны ур чадвар дутмаг зэрэг юм.
Волфганг Амадэй Моцарт (1756-1791)
Алдарт хөгжмийн зохиолчийг аутизмын хүрээний эмгэгтэй байсан гэдэгтэй ихэнх судлаачид санал нэгддэг. Тэрээр чанга дуу чимээнд маш мэдрэг байсан бөгөөд заримдаа хачин жигтэй хөдөлгөөн, авиа гаргадаг байжээ.
Эмили Дикинсон (1830-1886)
Cудлаач Жули Боуэн аутизмтай уран зохиолч нарийн талаарх өөрийн номдоо классик яруу найрагч Эмили Дикинсоныг аутизмын хүрээний эмгэгтэй байсан гэжээ. Учир нь Дикинсон өөрийн цаг үеэс маш өөр төрлийн яруу найраг бичдэгээс гадна зожиг, хүүхэдтэй илүү амар харьцдаг, байнга шахуу цагаан өнгийн хувцас өмсдөг, цэцгийн үнэрт хэт татагддаг гэх мэт аутизмын хүрээний эмгэгтэй хүмүүсийн нийтлэг шинж төрхтэй байжээ. Үүнийг нь түүний татаж унадаг өвчтэй холбон намтарт нь тайлбарласан байдаг хэдий ч аутизмтай хүн ч энэ төрлийн эмгэгтэй байх магадлал их гэж үздэг.
Пол Дирэк (1902-1984)
Пол Дирэкийг 20 зууны хамгийн шилдэг физикчийн нэг гэдэгтэй хэн ч маргадаггүй. Квантын физикийн төрөлд гарамгай амжилт гарган 1933 онд Нобелийн шагнал авч байсан Кэмбрижийн их сургуулийн эрдэмтэн тэрээр олны хараанд өртөхгүйн тулд Нобелийн шагналаасаа хүртэл татгалзах оролдлого хийж байсан байна. Тэрээр маш сайн төвлөрч чаддаг, юмыг шууд утгаар нь хүлээж авдаг, бусдыг сайн ойлгодоггүй, нэг хэв маягтаа баригдмал зэрэг зантай байжээ.
Эх сурвалж – Autism.mn
