Сурагч байхдаа гуравдугаар сарын 8-ны өдрийг эмэгтэйчүүдийн баяр, гуравдугаар сарын 18-ны өдрийг эрэгтэйчүүдийн баяр гэж ойлгодог байлаа. Мартаар ангийн хөвгүүдээсээ бэлэг авна. Цэргийн баяраар ангийн хөвгүүддээ бэлэг өгнө. Ангийн уур амьсгалыг халуун дулаан болгох нь гоё бөгөөд тэрүүхэн цаг үедээ “хөөрхөн” дурсамж үлддэг шиг байгаа юм. Насанд хүрсний дараа 3.8 бол олон улсын эмэгтэйчүүд эрхийнхээ төлөө дугардаг өдөр. Харин 3.18 бол тэртээ 1921 оны гуравдугаар сарын 18-нд Д.Сүхбаатар жанжны удирдсан Ардын журамт цэрэг Хиагтыг чөлөөлж, БНМАУ-ын Бага хурлын Тэргүүлэгчид 1946 оны тавдугаар сарын 28-ны өдрийн 32 дугаар тогтоолоор уг өдрийг “Хувьсгалт цэргийн баярын өдөр” болгосон учиртайг ойлгов.
Ямартай ч гуравдугаар сард манай нийгмийн хувьд хоёр хүйс ээлжлэн нэгнээ баярлуулдаг, бэлэг сэлт барьдаг соёл тогтсон хойно шүүмжлэх, хэрхэн яаж тэмдэглэхийг заах, эрс буруутган хориглох утгагүй. Гэхдээ нэгэндээ зориулж буй бэлэг, ширээ засалт, мэндчилгээний хандлагаас манай нийгэм эрэгтэй, эмэгтэй хүнд хэрхэн ялгаатай хандаж байгааг харж болно. Өнөөдрийн хувьд зарим дэлгүүрийн бэлэг гэж нэрлэсэн бүтээгдэхүүний сонголт эрчүүдийн эгдүүцлийг хүргээд авлаа.
Шар айргийг танкны хэлбэрт оруулан гоёлын туузаар боожээ. Хоёр литрийн шар айргийг шууд иддэг адууны махтай нийлүүлэн “бэлгийн багц” гэж нэрлээд, хямдрал зарлажээ. Болохгүй зүйл байхгүй л дээ. Гэхдээ яагаад эрчүүдэд мах чанаж өгөөд ганц юм задлах, цуйван сэгсэрч өгөөд нэг үнээ тойруулах төдийхнөөс өөр баярлах сонголт өгдөггүй юм бол. Эрчүүд гэхээр л архи уудаг, тамхи татдаг, мах иддэг гэсэн явцуу ойлголт газар авсан гэдгийг дэлгүүрийн лангуу, рестораны цэс, мэдиагаар цацагдаж буй контентууд тодорхой харуулна. Цахим орчинд ч “архи л уудаг гэж бодсон юмуу, баярлуулахгүй юм гэхэд доромжлохгүй байгаач ээ, бэлэг өг гэж гуйсан биш дээ, бөөн архичин байгаа биш дээ гэх зэргээр дургүйцлээ илэрхийлсэн залуус олон байв. Нэг цаг пс тоглох уу, нэг лааз шар айраг уухуу гэдгээ сонгож чадахгүй байна. Бүх баярыг ингээд юу ч болоогүй юм шиг тэмдэглээд сурчихвал тийм ээ. Мэндчилгээ ирээд байна, бэлэг сэлт нь яав аа. Хоолны өдөрлөг шиг баахан пицца, тахиа л байна даа. Эхнэр карт аваад гарлаа, ямар бэлэг авах бол оо. Зөндөө цэцэг, шоколад авчихаад оймсон баглаа өгөөд байхдаа яахав дээ. Одоогийн байдлаар улсын хэмжээнд гурван кактус зарагдсан байна” гэсэн марзан сэтгэгдлүүд хөвөрсөөр. Хөгжилтэй мэт боловч бодит байдалтай нэг их зөрөхгүй байх.
Эрэгтэйчүүдийн сэтгэл зүй, нийгэмд эзлэх байр суурь, ачаалал, үүрч яваа хариуцлага гээд шийдэл эрсэн олон асуудал бий. Гэсэн ч олон нийт тэр болгон анхаарал тавьдаггүй. Өөрсдөө ч эрхийнхээ төлөө дугарч, асуудлаа яриад явах нь ховор. Ерөөсөө л мөнгө олж ар гэрээ авч явах ёстой гэдгээс өөр дүргүй шахуу эрчүүд салбар бүрд “ёо” гэж хэлэх эрхгүй зүтгэж буй. Жилдээ нэг удаа нэгдсэн байдлаар баярын уур амьсгал орж, хамт олон гэр бүлээсээ хүндлэл, халуун дулаан үг, урам зориг авах өдөр нь өнөөдөр болов уу. Тэрнээс учиргүй бэлэг сэлт, баярын ширээ нэхээд байхыг мэдэхгүй юм. Эх орноо, гэр бүлээ хамгаалж яваа эрчүүд өөрөөрөө бахархаж, хамгийн сайхан үгсийг хүндлэл, хайртай хамт мэдэрдэг өдөр нь “Монгол цэргийн өдөр” байгаасай.
