“IKEA” брэндийг сонсож байгаагүй хүн ховор биз ээ. Өөрөө угсардаг тавилга, минимал дизайн, хямд үнэ гээд өнөөдөр орчин үеийн ахуйн салшгүй нэг хэсэг болсон. Гэвч бид өдөр тутам хэрэглэж заншсан энэ брэнд хэрхэн эхэлж, ямар замналыг туулж өнөөгийн байр сууринд хүрснийг тэр бүр мэддэггүй. Тиймээс HumanZ сайтын Morning Bird буланд энэ удаа дэлхийн хамгийн их танигдсан брэндүүдийн нэг болох IKEA-ийн үүсэл, эхэн үеийн хөгжил, түүнийг тодорхойлсон зарим чухал мөчүүдийг онцлон хүргэж байна. Асар том корпорац байхаасаа өмнө IKEA нь нэгэн өсвөр насны хүүгийн жижиг бизнес, бодит асуудлаас гарсан энгийн шийдлүүдээс эхэлсэн түүхтэй.
IKEA компанийн түүх 1943 онд Шведийн Смоланд мужид эхэлдэг. Тухайн үед ердөө 17 настай Ингвар Кампрад хэмээх хүү жижиг бизнес эхлүүлж, ойр хавийнхаа хүмүүст энгийн бараа бүтээгдэхүүн захиалгаар нийлүүлдэг байв. Компанийн нэр болох IKEA нь түүний овог нэр (Ingvar Kamprad), төрсөн фермийн нэр (Elmtaryd), харьяалагддаг тосгон (Agunnaryd) гэсэн үгсийн эхний үсгүүдээс бүрдсэн юм. Анхны жилүүдэд IKEA тавилга үйлдвэрлэдэггүй байлаа. Үзэг, дэвтэр, жижиг ахуйн бараа, цаг зэрэг энгийн бүтээгдэхүүнүүдийг захиалгаар худалдаалж байсан бөгөөд дараа нь 1948 оноос тавилга нэмж эхэлсэн. Тухайн үед Шведэд тавилга ихэвчлэн үнэтэй, хот төвлөрсөн дэлгүүрүүдэд л зарагддаг байсан нь хөдөө орон нутагт амьдардаг хэрэглэгчдэд хүндрэлтэй байв. IKEA харин үнийг аль болох бууруулж, илүү олон хүнд хүргэхийг зорьжээ.
Энэ зорилгодоо хүрэхийн тулд IKEA үйлдвэрлэл, түгээлтийн арга барилаа байнга туршиж, өөрчилж эхэлсэн байна. Тээвэрлэлтийн зардал, агуулахын зай, бараа хүргэлтийн хүндрэл зэрэг бодит асуудлууд компанийн өмнө тулгарч байсан бөгөөд эдгээрийг шийдэх явцад бүтээгдэхүүнийг задлаад савлах, хэрэглэгч өөрөө авч явах, угсрах хэлбэр аажмаар нэвтэрчээ. Энэ нь тухайн үедээ зайлшгүй шаардлагаас үүдсэн шийдэл байсан ч, улмаар IKEA-ийн үйл ажиллагааны нэг хэсэг болсон байна.
1950-иад оны сүүлээр IKEA анхны томоохон үзүүлэн дэлгүүрээ нээж, хэрэглэгчид бүтээгдэхүүнийг бодитоор харж, туршиж үзэх боломжийг бүрдүүлсэн нь борлуулалтын шинэ хэлбэр байв. Ингэснээр тавилга худалдаж авах үйл явц илүү ойлгомжтой, хүртээмжтэй болж, хэрэглэгчдийн итгэл нэмэгдсэн гэж үздэг. Дэлгүүр, агуулах, борлуулалтыг нэг дор төвлөрүүлсэн энэ загвар дараагийн салбаруудад суурь болжээ.
1960–1970-аад оноос IKEA Шведээс гадна Европын зах зээлд тэлж эхэлсэн. Герман, Франц зэрэг оронд салбараа нээхдээ орон нутгийн ахуйн онцлог, орон сууцны хэмжээ, хэрэглээний хэв маягт нийцүүлэн бүтээгдэхүүнээ бага зэрэг өөрчилсөн нь олон улсын зах зээлд тогтвортой байр суурь эзлэхэд нөлөөлсөн байна. Үүний зэрэгцээ нийтлэг загвар, стандартчиллыг хадгалах бодлогоо алдагдуулаагүй нь компанийн онцлог хэвээр үлдсэн юм.
Өнөөдөр IKEA нь олон арван улсад салбартай, мянга мянган нэр төрлийн бүтээгдэхүүн санал болгодог дэлхийн хэмжээний компани болжээ. Гэвч түүний хөгжлийн түүхийг эргэн харвал, анхны жилүүдэд тавигдсан нэг үндсэн зорилго “хямд үнэ, өргөн хүртээмж” өнөөг хүртэл компанийн үйл ажиллагааны гол чиг баримжаа хэвээр байсаар ирсэн нь тодорхой харагддаг.
