Судлаачид динозаврын “муми” хэмээх хоёр чулуужсан үлдцийг шинээр илрүүлжээ. Гэхдээ эдгээр нь Египетийн боодолтой муминууд эсвэл намаг, цөлд санамсаргүйгээр хадгалагддаг хүний байгалийн муминууд шиг биш юм.
Динозаврын мумижилт гэдэг нь маш эртний, зөөлөн эд ба арьс нь чулуужсан байдлыг хэлдэг. Эрдэмтэд ийм ховор үлдэгдэл болон ясыг хамтатган судалснаар тухайн амьтад амьд үедээ хэрхэн харагддаг байсан талаар төсөөлөл гаргадаг.
Динозаврын муминуудыг эрдэмтэд зуу гаруй жилийн өмнөөс илрүүлж эхэлсэн бөгөөд зарим нь үхсэний дараа хурдан булшлагдсан бол, нөгөө хэсэг нь усанд живж эсвэл хатаж үхсэн байдаг.
1908 онд нээгдсэн нугас-хошуут динозаврын мумитай адил олон үлдэгдэл Америкийн Вайоминг мужийн зүүн хэсгээс олддог. Харин шинэ судалгаагаар эрдэмтэд энэ “мумийн бүс” рүү дахин очиж, тэндээс шинэ үлдэгдэл, тэр дундаа нас бие гүйцээгүй нугас-хошуут динозаврын мумийг илрүүлжээ.
“Энэ бол насанд хүрээгүй динозаврын анхны жинхэнэ мумижилт юм” хэмээн нээлтэд оролцсон Чикагогийн их сургуулийн палеонтологич Пол Серено хэлэв.
Гайхалтай нь, шинэ муминууд нь чулуужсан арьсны шинж тэмдэггүй байжээ. Үүний оронд шаврын нимгэн давхаргад арьс, хайрсных нь хэв үлдсэн байсан бөгөөд энэхүү шавар нь бичил биетний тусламжтайгаар хатаж бэхжсэн байна.
Ийм төрлийн мумижилт урьд өмнө бусад организмд ажиглагдаж байсан ч газар дээр ийм зүйл тохиолдоно гэж эрдэмтэд боддоггүй байв. Магадгүй Вайомингийн бусад муминууд ч мөн ижил аргаар үүссэн байх боломжтой гэж Серено тэмдэглэв.
Эрдэмтэд эдгээр шаврын хэвийг ашиглан нугас-хошуут динозаврын амьд үеийн төрхийг тодруулж, сүүлэндээ өргөс, хөлөндөө туурайтай байсныг тогтоожээ. Шинэ судалгааны үр дүнг “Science” сэтгүүлд пүрэв гарагт нийтэлсэн байна.
Динозаврын муминууд хэрхэн үүсдэгийг ойлгох нь цаашид илүү олон илрүүлэхэд тусална. Судлаачид зөвхөн яс бус, мөн арьс, зөөлөн эдийн хэв ул мөрийг ч анхаарах ёстой гэж Мисерикордиягийн их сургуулийн палеонтологич Матейуш Восик онцолжээ.
Илүү олон муминууд илрэх тусам эрдэмтэд эдгээр эртний амьтдын өсөлт, амьдралын хэв маягийг улам сайн ойлгох боломжтой болно.
“Бид шинэ мумийг олох бүрт тэдгээр амьтдын талаар асар их мэдээлэл нээгддэг,” хэмээн Теннесси мужийн их сургуулийн нугаламтны палеонтологич Стефани Друмхеллер хэллээ.
Эх сурвалж: ABC news
