Хүний нас ахихын хэрээр цаг хугацааны талаарх ойлголт, мэдрэмж өөрчлөгдөж эхэлдэг. Хүүхэд насанд нэг өдөр, нэг жил урт, удаан мэт санагддаг бол нас нэмэх тусам өдрүүд, сарууд, жилүүд илүү хурдан өнгөрч буй мэт мэдрэмж төрдөг.
Судлаачид үүнийг хэд хэдэн үндсэн хүчин зүйлтэй холбон тайлбарладаг.
Нэгдүгээрт, “харьцангуйн онол” буюу амьдралын хугацаанд эзлэх хувь хэмжээтэй холбоотой. Жишээлбэл, 5 настай хүүхдийн хувьд нэг жил нь түүний амьдралын 20 хувийг эзэлдэг бол 50 настай хүний хувьд ердөө 2 хувьтай тэнцэнэ. Иймээс нас ахих тусам нэгж хугацаа харьцангуйгаар “богино” мэт мэдрэгддэг.
Хоёрдугаарт, биологийн өөрчлөлт нөлөөлдөг. Нас нэмэгдэхийн хэрээр тархи мэдээлэл боловсруулах хурд, шинэ зүйлд хариу үзүүлэх чадамж буурч, шинэ туршлагыг хүлээн авах давтамж багасдаг. Үүний улмаас цаг хугацаа илүү хурдан “урсаж” байгаа мэт мэдрэмж төрдөг.
Гуравдугаарт, амьдралын хэвшил. Хүүхэд насанд шинэ содон зүйлс байнга тохиолддог бол насанд хүрэхэд амьдралын хэв маяг тогтож, шинэ адал явдал эрхийлэх, сонирхолтой зүйлс тохиолдох нь багасдаг. Ингэснээр өнгөрсөн хугацаа богино мэт санагддаг.
Харин цаг хугацааны мэдрэмжийг “удаашруулах” боломж бий. Судлаачид шинэ туршлага хуримтлуулах, аялж танин мэдэх, шинэ ур чадвар эзэмших нь тархины идэвхийг нэмэгдүүлж, илүү тод дурсамж үүсгэдэг тул цаг хугацааг илүү “урт” гэж мэдрэхэд нөлөөлдөг гэж үздэг.
Иймээс цаг хугацаа хурдан өнгөрч байгаа мэт мэдрэмж нь бодит хугацааны өөрчлөлт бус, харин хүний танин мэдэхүй, амьдралын хэв маягтай шууд холбоотой ойлголт юм.
