Хаврын морин уралдааныг сэргээхийг Улсын Их Хурлын нэр бүхий 25 гишүүн 2026 оны 10 дугаар сарын 13-ны өдөр Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг өргөн мэдүүлж, хаврын морин уралдааныг сэргээн зохион байгуулах эрх зүйн зохицуулалтыг тусгасан. Тэгвэл уг хуулийг хүний эрх ба хүүхдийн эрхийг дордуулсан хуулийн төсөл хэмээн Иргэний нийгмийн байгууллагууд эсэргүүцэн мэдэгдэл гаргалаа.
Үүнд: Лантуун Дохио ТББ-ын мэдэгдэлд;
Хүүхдийн эрх ашгийг хамгаалах, хаврын морин уралдаанд насанд хүрээгүй хүүхдийг уралдаанчаар оролцуулахыг эсэргүүцэх тухай.
Улсын Их Хурлын нэр бүхий гишүүдээс санаачлан 2026 оны 10 дугаар сарын 14-ний өдөр Монгол Улсын Их Хурлын даргад өргөн мэдүүлсэн “Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хууль”-ийн төсөлд хаврын морин уралдаанд 14 болон түүнээс дээш насны хүүхдийг уралдаанчаар оролцуулах зохицуулалт тусгасныг “Лантуун Дохио” ТББ эрс эсэргүүцэж, энэхүү албан мэдэгдлийг гаргаж байна.
Уг хуулийн төсөл нь хүүхдийн язгуур эрх ашиг, хууль тогтоомжийн залгамж чанар болон олон улсын гэрээ конвенцын өмнө хүлээсэн үүрэгтэй дараах үндэслэлүүдээр шууд зөрчилдөж байна. Үүнд:
1. Хүүхдийн амь нас, эрүүл мэндэд ноцтой аюул учруулна: Хаврын улиралд хурдан морь уралдуулах нь уралдаанч хүүхдийн амь нас, эрүүл мэндэд шууд болон ноцтой эрсдэл дагуулж, хүнд бэртэл гэмтэл авах нөхцөлийг бүрдүүлнэ.
2. Боловсрол эзэмших эрхийг зөрчинө: Хичээлийн жилийн ид дундуур уралдааны бэлтгэл болон уралдаанд оролцох нь хүүхдийг олон хоногоор хичээл завсардуулж, сурч боловсрох үндсэн эрхийг нь шууд зөрчих хор уршигтай.
3. Хүүхдийн хөдөлмөрийн тэвчишгүй хэлбэр мөн: Цас мөс хайлаагүй, хальтиргаа гулгаа ихтэй замд, хасах хэмийн хүйтэнд олон цагаар хурдан морь унаж уралдах нь хүүхдийн бие махбод, сэтгэл зүйд хэт хүнд ачаалал өгөх тул хүүхдийн хөдөлмөрийн тэвчишгүй хэлбэрт зүй ёсоор тооцогдоно.
4. Төрийн шийдвэрийн залгамж чанараас ухарсан үйлдэл болно: Монгол Улсын Засгийн газрын 2025 оны 41 дүгээр тогтоолоор өвөл, хаврын улирлын хурдан морины уралдаан, сунгаа, үсэргээнд 18 нас хүрээгүй хүүхдээр морь унуулахыг хориглох шийдвэрийг баталгаажуулсан билээ. Энэхүү шийдвэрийн эсрэг хуулийн төсөл батлах нь төр өмнөх шийдвэрээсээ ухарсан, хүүхдийн эрхийг ноцтой зөрчсөн үйлдэл болно.
5. Олон улсын гэрээ, конвенцыг зөрчинө: Хэрэв энэхүү хуулийн төсөл батлагдвал Монгол Улс Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Хүүхдийн эрхийн тухай конвенц болон олон улсын өмнө хүлээсэн бусад гэрээ, үүргээ зөрчсөн ноцтой үр дагаварт хүрнэ.
Иймд “Лантуун Дохио” ТББ нь хүүхдийн эрхийг дордуулсан дээрх хуулийн төслийг эрс эсэргүүцэж буйгаа албан ёсоор мэдэгдэж байна.
Хууль тогтоох дээд байгууллагын гишүүд та бүхнийг хүүхдийн амь нас, эрүүл мэнд, язгуур эрх ашгийг нэн тэргүүнд тавьж, энэхүү хуулийн төслийг дэмжихгүй байх хариуцлагатай байр суурь илэрхийлнэ гэдэгт гүнээ итгэж байна.
